AMP • TR
Kripto ETF nedir, nasıl yatırım yapılır? Bitcoin ETF, Ethereum ETF onayları, spot vs vadeli ETF farkları ve Türkiye'de kripto ETF durumu hakkında rehber.
Kripto para piyasaları son yıllarda geleneksel finans dünyasıyla hızla bütünleşiyor. Bu bütünleşmenin en önemli kilometre taşlarından biri, kripto ETF (Borsa Yatırım Fonu) ürünlerinin düzenleyici onaylar alarak büyük borsalarda işlem görmeye başlamasıdır. 2024 yılında ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu (SEC) tarafından onaylanan spot Bitcoin ETF'leri, kurumsal yatırımcıların kripto piyasasına girişi için yeni bir dönem başlattı. Bu rehberde kripto ETF'lerin ne olduğunu, nasıl çalıştığını, avantaj ve risklerini, dünya genelindeki düzenleyici gelişmeleri ve Türkiye'deki durumu kapsamlı şekilde inceliyoruz.
Kripto ETF (Exchange-Traded Fund — Borsa Yatırım Fonu), kripto para birimlerinin fiyat hareketlerini takip eden ve geleneksel borsalarda hisse senedi gibi alınıp satılabilen bir yatırım aracıdır. Yatırımcılar doğrudan kripto para satın almak, cüzdan yönetmek veya özel anahtar (private key) saklamak gibi teknik süreçlerle uğraşmadan, aracı kurum hesapları üzerinden kripto piyasasına yatırım yapabilirler.
❓ Kripto ETF nedir? Kripto ETF, Bitcoin veya Ethereum gibi dijital varlıkların fiyatını takip eden, düzenlenmiş borsalarda işlem gören bir yatırım fonudur. Geleneksel bir hisse senedi hesabı ile kripto piyasasına maruz kalmanızı sağlar.
Kripto ETF'ler iki ana kategoriye ayrılır ve bu ayrım yatırım stratejisi açısından kritik öneme sahiptir.
Spot ETF'ler, gerçek kripto para birimlerini fiziksel olarak elinde tutar. Fon yöneticisi, yatırımcılardan toplanan sermaye ile doğrudan Bitcoin veya Ethereum satın alır ve bu varlıkları güvenli saklama çözümlerinde (institutional custody) muhafaza eder.
Vadeli ETF'ler ise kripto para birimine ait vadeli işlem sözleşmelerini satın alır. Doğrudan kripto para tutmazlar; bunun yerine belirli bir gelecek tarihte belirli bir fiyattan kripto alma/satma hakkı veren kontratlarla çalışırlar.
| Özellik | Spot ETF | Vadeli ETF | |---------|----------|------------| | Dayanak varlık | Gerçek kripto para | Vadeli işlem sözleşmeleri | | Fiyat takibi | Doğrudan spot fiyat | Vadeli kontrat fiyatı | | Saklama | Fiziksel kripto saklama | Sözleşme bazlı | | Maliyet | Düşük yönetim ücreti | Yenileme maliyetleri ek yük | | Fiyat sapması | Düşük | Orta-yüksek |
Bitcoin ETF, kripto ETF ekosisteminin temel taşıdır. ABD'deki onay süreci yaklaşık on yıl sürmüş ve piyasanın yapısını kökten değiştirmiştir.
Spot Bitcoin ETF piyasasında öne çıkan kurumsal oyuncular:
Ocak 2024'ten bu yana spot Bitcoin ETF'lere toplam giriş 65 milyar doları aşmış durumda (2026 Şubat itibarıyla).
SEC, Mayıs 2024'te spot Ethereum ETF'leri onayladı. Ethereum ETF'leri, Bitcoin ETF'lerden sonra ikinci büyük kripto ETF kategorisini oluşturdu. Ancak Ethereum'un staking özelliği, ETF yapısı içinde bazı düzenleyici tartışmalara neden olmaktadır — staking geliri dahil edilmeli mi sorusu hâlâ gündemde.
2025 yılında VanEck, 21Shares ve Grayscale gibi firmalar Solana ETF başvurularında bulundu. SEC'in bu başvurulara yaklaşımı, kripto ETF ekosisteminin Bitcoin ve Ethereum ötesine ne kadar genişleyeceğini belirleyecek.
Piyasada ayrıca birden fazla kripto parayı kapsayan endeks tipi ETF başvuruları da bulunmakta. Bu ürünler, bir sepet içinde Bitcoin, Ethereum, Solana ve diğer büyük altcoinleri barındırarak çeşitlendirilmiş bir kripto yatırımı sunmayı amaçlıyor.
Kripto ETF'ler, hem bireysel hem kurumsal yatırımcılar için çeşitli avantajlar sunar:
Kripto ETF'ler, emeklilik fonları, sigorta şirketleri, hedge fonlar ve aile ofisleri gibi büyük kurumsal yatırımcıların kripto piyasasına girmesini mümkün kılmıştır. Bu kuruluşların çoğu, düzenleyici kısıtlamalar nedeniyle doğrudan kripto varlık satın alamazken, düzenlenmiş bir ETF yapısı bu engeli ortadan kaldırmaktadır.
Her yatırım aracında olduğu gibi, kripto ETF'lerin de dikkat edilmesi gereken riskleri bulunmaktadır:
ABD, 2024 itibarıyla hem spot Bitcoin hem de spot Ethereum ETF'lerini onaylayarak küresel piyasanın seyirini belirledi. SEC'in kripto düzenlemeleri konusundaki yaklaşımı, 2025-2026'da daha da yumuşamış görünmektedir. Yeni dönemde altcoin ETF başvuruları da değerlendirilmeye başlanmıştır.
Avrupa'da kripto ETP (Exchange-Traded Product) piyasası uzun süredir aktiftir. Almanya, İsviçre ve İsveç gibi ülkelerde çeşitli kripto ETP ürünleri borsalarda işlem görmektedir. MiCA (Markets in Crypto-Assets) düzenlemesi, 2025'ten itibaren AB genelinde kripto varlık çerçevesini standartlaştırmıştır.
Kanada, 2021'de dünyadaki ilk spot Bitcoin ETF'ini (Purpose Bitcoin ETF) onaylayarak öncü olmuştur. Hong Kong, Brezilya ve Avustralya da kripto ETF onayları veren ülkeler arasındadır.
Türkiye'de Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), kripto ETF'lere henüz doğrudan bir onay vermemiştir. Ancak Türkiye'deki kripto kanunu düzenlemeleri çerçevesinde kripto varlık piyasasının düzenlenmesi hızlanmaktadır. SPK'nın kripto borsalarını lisanslama süreci tamamlandıkça, gelecekte kripto ETF benzeri ürünlerin Borsa İstanbul'da işlem görmesi gündemdedir.
SPK onaylı kripto borsaları hakkında daha fazla bilgi almak için ilgili yazımızı inceleyebilirsiniz.
Adım adım kripto ETF yatırım süreci:
Kripto ETF'ler geleneksel borsalarda işlem gördüğünden, bir aracı kurum (brokerage) hesabına ihtiyacınız vardır. ABD merkezli Fidelity, Charles Schwab, Interactive Brokers veya Robinhood gibi platformlar spot Bitcoin ETF işlemi sunmaktadır.
Seçim yaparken dikkate almanız gerekenler:
Finansal danışmanlar genellikle toplam portföyün %1 ile %5 arasında kripto ETF'lere ayrılmasını önermektedir. Yüksek risk toleransına sahip yatırımcılar bu oranı artırabilir, ancak volatiliteyi göz önünde bulundurmak önemlidir.
ETF ticker kodunu (örneğin IBIT, FBTC, ARKB) aracı kurum platformunda aratarak piyasa veya limit emri ile alım yapabilirsiniz.
Kripto piyasasının dinamik yapısı nedeniyle portföyünüzü düzenli aralıklarla kontrol edin ve gerektiğinde yeniden dengeleme yapın.
Kripto para nasıl alınır? yazımızda doğrudan kripto yatırımı hakkında daha detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Spot Bitcoin ETF'lerin onaylanması, kripto piyasası üzerinde köklü etkiler bırakmıştır:
2026 ve sonrasında kripto ETF ekosistemi için öngörüler:
Hayır. Kripto ETF'ler geleneksel borsa yatırım fonlarıdır ve aracı kurum hesabınız üzerinden alınıp satılır. Kripto cüzdan, private key veya blockchain bilgisi gerekmez. Bu, kripto ETF'lerin en büyük avantajlarından biridir.
Spot Bitcoin ETF gerçek Bitcoin'i fiziksel olarak satın alır ve saklar; fiyatı doğrudan spot piyasayı takip eder. Vadeli ETF ise Bitcoin vadeli işlem sözleşmeleri tutar, spot fiyattan sapma gösterebilir ve sözleşme yenileme (rollover) maliyetleri nedeniyle uzun vadede performans kaybı yaşayabilir.
Doğrudan Borsa İstanbul'da işlem gören bir kripto ETF henüz bulunmamaktadır. Ancak uluslararası aracı kurumlar (Interactive Brokers, eToro vb.) aracılığıyla ABD borsalarında işlem gören spot Bitcoin ve Ethereum ETF'lerine Türkiye'den erişmek mümkün olabilir. Kripto düzenlemeleri hakkında güncel bilgiler için ilgili yazımızı inceleyin.
Spot Bitcoin ETF'lerde yıllık masraf oranları genellikle %0,19 ile %1,50 arasında değişmektedir. BlackRock IBIT %0,25, Fidelity FBTC %0,25, Bitwise BITB %0,20 masraf oranı uygulamaktadır. Bazı sağlayıcılar lansman döneminde geçici ücretsiz veya indirimli dönemler sunmuştur.
Kripto ETF'ler, SEC ve benzeri düzenleyiciler tarafından denetlenir, kurumsal saklamacılar kullanır ve şeffaf bir yapıda çalışır. Bu yönleriyle doğrudan kripto alım satımına göre daha güvenli kabul edilirler. Ancak dayanak varlığın yüksek volatilitesi, piyasa riskleri ve düzenleyici belirsizlikler gibi faktörler yatırım riski oluşturmaya devam etmektedir. Her yatırımda olduğu gibi, portföy çeşitlendirmesi ve risk yönetimi önemlidir.
İlgili Yazılar:
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır. Kripto varlık yatırımları yüksek risk içerir; yatırım kararlarınızı almadan önce profesyonel danışmanlık almanız önerilir.