DEX vs CEX: Hangisi Daha İyi?
Kripto para dünyasında iki tür borsa var: CEX (Centralized Exchange - Merkezi Borsa) ve DEX (Decentralized Exchange - Merkeziyetsiz Borsa). Hangisi daha iyi? Bu rehberde detaylı karşılaştırma yapacağız.
🏢 CEX (Centralized Exchange) Nedir?
Merkezi borsa = Bir şirket tarafından yönetilen platform
Örnekler
Nasıl Çalışır?
1. Kullanıcı kaydı (KYC)
2. Para yatırma (fiat/crypto)
3. Platform'da trade
4. Para çekme
Anahtar: Şirket varlıklarınızı tutar ("Not your keys, not your coins")
🌐 DEX (Decentralized Exchange) Nedir?
Merkeziyetsiz borsa = Blockchain üzerinde çalışan protokol
Örnekler
Nasıl Çalışır?
1. Wallet bağla (MetaMask)
2. Token swap
3. Liquidity pool'a ekle
4. Earn rewards
Anahtar: Siz varlıklarınızı tutarsınız (Self-custody)
⚖️ Detaylı Karşılaştırma
Güvenlik 🔒
CEX:
- ❌ Exit scam riski
- ✅ Insurance (bazıları)
- ✅ 24/7 support
DEX:
- ✅ Self-custody (güvenli)
- ❌ Smart contract risk
- ❌ Front-running
- ✅ No single point of failure
Kazanan: DEX (long-term security)
Likidite 💧
CEX:
- ✅ Yüksek likidite
- ✅ Tight spreads
- ✅ Market making
- ✅ Fast execution
DEX:
- ⚠️ Düşük likidite (küçük tokenler)
- ❌ Wide spreads
- ❌ Slippage risk
- ✅ Automated Market Maker (AMM)
Kazanan: CEX
Trading Özellikleri 📊
CEX:
- ✅ Spot, Margin, Futures, Options
- ✅ Advanced orders (Stop-loss, OCO)
- ✅ Leverage (10x-125x)
- ✅ Professional charts
DEX:
- ⚠️ Sadece Spot (çoğunlukla)
- ❌ Sınırlı order types
- ⚠️ Bazı DEX'ler margin sunuyor (dYdX)
- ❌ Basic charts
Kazanan: CEX
Fees 💰
CEX:
- Commission: %0.1-0.5
- Withdrawal fee: Variable
- Deposit fee: Free (usually)
- Total: %0.2-0.7
DEX:
-
Swap fee: %0.3 (Uniswap)
-
No withdrawal fee
-
Total: %0.3 + gas
Kazanan: DEX (if low gas)
Hız ⚡
CEX:
- ✅ Instant execution
- ✅ <10ms latency
- ✅ No confirmation wait
DEX:
- ⚠️ Block confirmation (15 sec - 2 min)
- ❌ Gas price volatility
- ❌ Failed transactions
Kazanan: CEX
Privacy 🔒
CEX:
- ❌ KYC required
- ❌ Transaction monitoring
- ❌ Government reporting
- ❌ Data breach risk
DEX:
- ✅ No KYC
- ✅ Pseudonymous
- ✅ On-chain only
- ⚠️ Public transactions
Kazanan: DEX
User Experience 🎨
CEX:
- ✅ Easy onboarding
- ✅ Fiat on-ramp
- ✅ Mobile apps
- ✅ Customer support
DEX:
- ❌ Wallet setup required
- ❌ No fiat support
- ⚠️ Web-based
- ❌ No support
Kazanan: CEX
📊 İstatistikler (2025)
Market Share
| Type | Daily Volume | Market Share | |------|--------------|--------------|
Growth Rate
- CEX: +20% YoY
- DEX: +150% YoY (faster growth!)
🎯 Hangisini Seçmeli?
CEX Seçin Eğer:
✅ Yeni başlıyorsanız ✅ Fiat para kullanacaksanız ✅ Advanced trading istiyorsanız ✅ Yüksek likidite gerekiyorsa ✅ Customer support önemliyse
DEX Seçin Eğer:
✅ Privacy önemliyse ✅ Self-custody istiyorsanız ✅ Yeni tokenler için ✅ Yield farming yapacaksanız ✅ Censorship resistance
🔮 Gelecek Trendleri
Hybrid Model
- CEX kolaylığı + DEX güvenliği
- Örnekler: Nash, IDEX
Layer 2 DEX'ler
- Düşük gas fees
- Hızlı işlemler
- Örnekler: dYdX (StarkEx), Loopring
Cross-chain DEX
- Multiple blockchain support
- Örnekler: THORChain, Multichain
💡 Profesyonel Tavsiye
Balanced Approach:
- %70 CEX (trading, liquidity)
- %30 DEX (privacy, new tokens)
Security:
- CEX'de sadece trade için tut
- Long-term storage: Hardware wallet
📞 Borsa Kurulum Hizmeti
CEX veya DEX kurmak için:
✅ White-label CEX solution ✅ DEX smart contracts ✅ Hybrid platform ✅ Technical support
İletişim:
- 📧 iletisim@cesayazilim.com
- 📞 +90 850 225 53 34
Not: Bu rehber yalnızca bilgilendirme amaçlı olarak ücretsiz sunulmaktadır. Bu içeriğe erişmek için herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Yasal Uyumluluk: Sağlanan tüm bilgiler geçerli yasalara ve düzenlemelere uygundur. Durumunuzla ilgili özel tavsiye için lütfen hukuk profesyonellerine danışın.## Sonuç
DEX vs CEX: Her ikisinin de yeri var!
- CEX: Kolay, hızlı, likidite
- DEX: Güvenli, özel, sansürsüz
2025'te her ikisini de kullanın! 🚀
